Usa sa labing dakong saad sa administrasyon karon is to carry out a sound housing og urban development program. To go beyond mga laksot nga saad-saad ug ga pa hero-hero aron lang makakuha og suporta og simpatia.
What we want is a well-thought-out approach to housing for the city’s most valuable resource: its people. We want an approach that integrates well with the city’s medium and long-term vision for prosperity.
Mao ning angay natong balikan ang mga developments sa milabay nga duha ka mga hugna sa among three-year term, human mi gipili niadtong 2019.
First, pag sugod pa lang sa administration in 2019, we immediately reconstituted the Land Management Office ug gitudlo si Atty. Janeses B. Ponce isip tagdumala, aron nga ma-inventory ang mga properties sa ciudad ug madeklara nga for purpose of socialized housing.
Ikaduha, gi activiate dayon nato ang Local Housing Board, nga ubos gihapon ni Atty. Ponce, aron nga matutukan ang panginahanglan sa mga homeowners’ associations sulod sa mga existing nga socialized housing sites.
Wa’y puas ang trabaho
Sukad sa pagkaumol sa bag-o nga Local Housing Board, where I am Vice-Chairman, hangtud niadtong February 2021, ang end sa atong reportying cycle, nakahimo na ta’g 40 ka mga sessions nga mi resulta sa pagkapasar sa 106 ka mga Local Housing Board resolutions.
Ang mga kalihukan nato sa Local Housing Board milangkob sa (1) Lot Evaluation and Assessment, (2) Policy Formulation, sama sa pagpanday sa rules kon unsaon unya ang 93-1 properties, og (3) Financial Assistance.
Apil sa Lot Evaluation and Assessment ang atong gihimo nga pag susi sa katukoran og Medium Rise Building didto sa Sitio Silangan sa Barangay Tejero, ug ang P268 million nga Medium Rise Building sa Lorega, ug ang umaabot sab nga High-Rise Residential Condominium for housing beneficiaries sa Barangay Ermita.
Controversial ang medium og high-rise housing development tungod kay daghan ang wala pa maka picture-out kon unsa ang kinabuhi sulod sa usa ka apartment building. Sagad sa naandan sa uban mao ang detached dwellings mga mu sprawl sa mas dako nga area.
Apan sa mga developed countries, high-rise na ang socialized nga kapuy-an kay ang yuta dili manganak apan ang katawhan magsige’g sanay.
Daghan na’g natabangan
Apil sab niini ang atong pag issue og Deed of Sale sa 46 ka mga tawo nga nakakumpleto na sa ilang socialized housing payments ug karon mga landowners na. Mi approve sab ta sa housing benefits application sa laing 57 ka mga tawo.
Sa Policy Formulation, apil ang atong pag draft of an ordinance providing for the guidelines to determine qualified beneficiaries, their classification, and the valuation, pricing, and payments schemes for the lots conveyed to the Cebu City government covered under 93-1 nga padayong natong gitun-an.
And, as regards Financial Assistance, nakahatag kita og tag P35,000 each sa 531 ka mga familia kansang mga panimalay sa Tejero, Tinago, og Mambaling na igo sa flood control project sa DPWH, lain nga tag P10,000 sa 170 ka familia nga nawad-an sa mga panimalay pinaagi sa court-ordered demolition.
Ikatulo, we bolstered the operation of the Division for the Welfare of the Urban Poor, headed by Mr. Simeon Romarate, pinaagi sa pag bubo og igo nga financial resources aron nga ilang matuman sa tinuod ang ilang mandato nga pag serbisyo sa atong dakbayanon nga kabus.
May igong pundo
Gikan sa P28.1 million sa 2019, budget nga atong na inherit sa miaging administrasyon, atong gipasaka ngadto sa P112.453 million ang budget sa DWUP niadtong tuig 2020.
Tinuod, tungod sa COVID-19, migamay ang 2021 budget sa DWUP ngadto sa P67 million. Apan, karon pa lang daan, giandam na nato ang Supplemental Budget 1 CY 2021 aron nga mapundohan gyud sa hingpit ang ilang mga kalihukan.
Ang atong panaad mao: magpadayon ang atong paghatag og pagtagad sa issue sa housing og urban development kay nakita nato kini isip game-changer sa kalambuan.
Ang ekonomiya sa atong dakbayan padayon nga nag recover bisan pa og naigo ta’g COVID-19 tungod kay ang atong business sector padayon nga nag operate. Naka operate ang atong business sector because dunay human resources – kita nga mga ordinaryo nga tawo – nga padayon nga nanikaysikay isip kawani bisan pa man sa dako nga pandemya.
Recovery ensures progress.
Ug tungod kay giabagan nato ang atong dakbayan, pagaabagan usab kita sa atong dakbayan pinaagi sa pag ensure nga duna kitay kaulian og kapuy-an nga malinawon. Ug dili na kita mahingawa nga ugma danglit nahanaw na ang atong panimalay.
Resettlement ensures progress.
Daghan pa kaayo ta’g himounon. Kinhanglan nga tiwason nato ang mga MRB ug high-rise projects aron nga kabalhinan na sa mga qualified beneficiaries.
Kinahanglan pa nato nga i-revisit kadtong mga contracts nga wala ma realize sa mga miaging katuigan aron mahibaw-an what went wrong and how things can be improved.
Salamat kaayo sa inyong paghatag og higayon nga maka update ko ninyo sa atong mga kalihukan sa housing and urban development.
Mangayo ko sa inyong padayon nga pag-ampo nga mahatagan pa kita og igong kusog aron makapadayon sa atong mga paninguha.
Sa atong pangingkamot nga ma revive ang economy, sayon kaayo nga makalimtan sa buot ang micro enterprises. Kana bang’ mga gagmay nga patigayon nga mao labing unang naapektuhan sa pandemya.
Apan bata pa ko nga nag escuela og Business Administration, daan na ko nga firm believer in the crucial role of micro enterprises in the communities as a social unit. Believer sab ko sa entrepreneurial spirit nato nga mga dakbayanon.
Mao nga kombinsido kaayo ko nga kinahanglan gyung’ mga revitalize nato ang atong micro enterprises pinaagi sa paghatag og mga puhunan sa mga nanira na nga mga patigayon.
And this is precisely why mi sponsor ko sa resolution nga nag gahin og P4.55 million pesos gikan sa Livelihood Assistance Program nga item sa atong General Fund.
Ang pundo bahinbahinun ug iapud-apud sa 910 ka mga micro enterprise owners ga naa nag base sa mga socialized housing sites sa Cebu City. Ang programa atong gitawag nga Micro Enterprise Development Fund.
Mukabat og tag P5,000.00 ang assistance apan mahimo lamang nga gamiton alang sa pagbuhi og balik sa ilang mga patigayon. Ang Division for the Welfare of the Urban Poor kon DWUP dunay monitoring system nga tumanon.
The monitoring system enables the DWUP to track the performance of the Micro-Enterprise Development Fund project vis-à-vis its set objectives. It will also be used in reporting and resolving issues and gaps in the implementation.
Ang mahatagan kadtong mga na lista sa atong DWUP nga mga micro enterprise owners sa:
Apas
Basak-Pardo
Basak-San Nicolas
Binaliw
Budlaan
Bulacao
Busay
Calamba
Capitol Site
Duljo-Fatima
Ermita
Hipodromo
Inayawan
Kalunasan
Kamputhaw
Kinasang-an
Labangon
Lahug
Lorega
Pahina Central
Poblacion-Pardo
Sambag 1
Pardo
Pit-os
Quiot
Tisa
Mapasalamaton kaayo ko sa akong mga kauban sa konseho nga wala mo object ani nga programa, og sa Local Housing Board og DWUP nga maoy mituon og midumala ani nga kalihukan.
One of the main priorities of the present administration is housing.
Mitabang kita sa efforts pinaagi sa atong chairmanship sa Committee on Housing sa konseho. The committee takes charge of all housing, relocation, and housing assistance-related resolutions and ordinances.
Tinuod nga dili sayon ang pag ensure nga dunay kapuy-an ang tanan agi’g socialized housing. Mao na nga dunay prioritization nga gi sunod.
SAGAD NGA MGA PANGUTANA SA SOCIALIZED HOUSING PROGRAM
Q, Kinsa ma’y priority nga maka avail sa Socialized Housing Program sa Ciudad?
A. Kadtong mga nawagtangan sa ilang mga panimalay agi’g court-ordered demolition; kadtong dunay mga panimalay nga naligsan sa proyekto sa kagamhanan sama sa drainage program sa DPWH or easement program sa ciudad; ug, kadtong kansang mga panimalay nahanaw human sa katalagman sama sa sunog o baha.
Q. Unsa ma’y primary requirements under sa Socialized Housing Program?
A. Proof of citizenship sama sa birth certificate; certification nga ikaw underprivileged and homeless; ug, certification nga ikaw walay gipanagiya nga yuta bisan asa. Disqualified sa program ang mga professional squatters og kadtong mga mapamatud-an nga sakup sa squatting syndicate.
Q. Unsa ang mga lakang nga paga agian?
A. Ang mga buot mo avail sa Socialized Housing Program sa Ciudad kinahanglan nga muadto sa DWUP og muagi og beneficiary screening sa Beneficiary Selection Committee sa Local Housing Board gamit ang Beneficiary Screening Tool.
Q. Unsa ang mga gikinahanglang andamon kon mopaubos sa BST?
A. Demolition order / fire or disaster certification; DWUP certification; SIR certification City Assessor Certification of No Land Holding; Provincial Assessor Certification of No Land Holding; NHA Certification, SHFC Certification, Pag-Ibig certification of No Loan Application; voter certification; barangay clearance; ug, birth or marriage certificate, or certificate of cohabitation sa mga nagpuyo.
Q. Dali lang ba ang pag avail?
A. Sa labing tinuod, dili. Dugay ang proceso kay daghan ang aplicante apan gamay lang ang available nga socialized housing sites. Sige pa’g pangita ang atong ciudad og mga potential sites for socialized housing og ang atong thrust karon naan a sa paghimo og mga medium to high-rise residential buildings.
Q. Unsay mahitabo human makapasar sa BST og duna nay identified nga socialized housing site?
A. Ang aplicante mahatagan og Certificate of Home Lot Allocation nga maoy ilang magamit sa pag process og Pag-Ibig housing loans aron nga mabayran na nila ang ilang allocated lots gikan sa local nga kagamhanan.
LATEST DEVELOPMENT
Karon nga bulan, uban sa atong pag saulog sa ika 29 nga anniversary sa Urban Development and Housing Act or Republic Act 7279, gikatakda nga mag distribute ang Local Housing Board, DWUP, og ang atong Committee on Housing og 127 ka mga CHLA.
Congratulations sa mga beneficiaries gikan sa Sitio Idiang, Barangay Quiot; Sitio Tapuko, Barangay Pit-os; Sitio Tac-an, Barangay Budlaan; Lot 1134, Barangay Lahug; Sitio Zapatera, Barangay Luz; Nangka Ville, Barangay Quiot; Kawit, Barangay Ermita, og Lot 1116, Barangay Apas.
Nagsugod na’g panghatag og Certificate of Home Lot Allocation ang atong Ciduad sa mga qualified natong’ Urban Poor socialized housing program beneficiaries.
Kini isip atong pagsaulog sa ika 29 nga anniversary sa Urban Development and Housing Act karong tibuok bulan.
Ganina, March 11, nakatunol ko’g CHLA sa upat ka mga beneficiaries gikan sa Lahug og Barangay Luz sa North District, on behalf of Mayor Edgar Labella. This was during the weekly meeting sa Local Housing Board.
Congratulations kang Joevert Solon, Annabel Alforo, Nancy Soledad, ug Luzsel Peje. Although dili pa ni titulo, tungod kay duna na silay CHLA, maka sugod sa’g bayad sa ilang nahimutangang luna.
Karong umaabot nga mga adlaw, mag distribute pa ta’g dugang’ CHLA sa mga qualified beneficiaries didto sa Budlaan, Quiot, og Pit-os.
Ang UDHA nahimong balaud niadtong 1992. Gi gipasar ni aron sa pagsulbad sa problema sa housing og urban congestion. At the same time, tuyo sa balaud ang pag protect sa rights and welfare of the urban poor.
As chairman of the Committee on Housing, I acknowledge the efforts of our colleagues at DWUP and the Local Housing Board.